praktijkvoorbeeld
Slimme logistiek
Minder bestelbusjes in de stad is een logistieke puzzel. Gebundelde horecaleveringen werken alleen wanneer ondernemers, leveranciers, vervoerders en overheid hun processen en belangen met elkaar verbinden.
53%
minder gereden kilometers in de Leidse pilot.
de casus in het kort
Opgave
Het aantal vervoersbewegingen in de binnenstad verminderen door horecaleveringen te bundelen, met een werkwijze die ook voor ondernemers, leveranciers en logistieke partijen betrouwbaar, betaalbaar en uitvoerbaar is.
Betrokken Partijen
Gemeenten, horecaondernemers, leveranciers, logistieke dienstverleners en mogelijke exploitanten van een stadshub. Iedere partij heeft een eigen belang, verantwoordelijkheid en positie binnen de keten.
Rol van Shaping New Economy
beweging en resultaat
De Leidse pilot realiseerde 53% minder gereden kilometers. Het Utrechtse vooronderzoek kreeg een concreet vervolg: de gemeente startte een proef waarin horecaleveringen buiten de binnenstad worden samengebracht en vervolgens elektrisch en gebundeld worden bezorgd.
de opgave
de niet-gereden km
De openbare ruimte in onze binnensteden staat onder druk, terwijl de stroom aan goederen groeit. Horecalogistiek veroorzaakt veel vervoersbewegingen: restaurants werken met verschillende leveranciers, die vaak meerdere keren per week afzonderlijk de stad in rijden.
Zero-emissiezones maken deze ritten schoner, maar niet vanzelf minder. Een elektrische bestelbus neemt dezelfde ruimte in. Vanuit de maatschappelijke opgave ligt het daarom meer voor de hand eerst te onderzoeken hoeveel ritten kunnen worden voorkomen: de niet-gereden kilometer is de meest duurzame.
Door leveringen aan de rand van de stad samen te brengen, kunnen ze gebundeld en uitstootvrij worden bezorgd. Dat vraagt een verandering van de hele keten: ondernemers, leveranciers, logistieke partijen en overheid moeten hun processen, belangen en verantwoordelijkheden met elkaar verbinden.
onze aanpak
ketenbenadering
Het systeem zichtbaar maken
Met interviews en data brachten we leveringsstromen, bestel- en aflevermomenten, belangen en afhankelijkheden in de hele keten in beeld. Zo werd zichtbaar waar bundeling mogelijk was en welke voorwaarden daarvoor nodig waren.
De partijen verbinden
We spraken met horecaondernemers, leveranciers, logistieke partijen en de gemeenten. Door belangen, zorgen en mogelijkheden open te bespreken, ontstond een gedeeld beeld van de opgave en van wat iedere partij nodig had om mee te doen.
De uitvoering ontwerpen
De inzichten vertaalden we naar een werkbare aanpak: een passende deelnemersgroep, een logistiek concept en afspraken over dienstverlening, kosten, risico’s en verantwoordelijkheden. De gezamenlijke opgave bepaalde de oplossing.
wat kwam in beweging
Leiden
In Leiden brachten we de bestellingen van horecaondernemers samen in de hub. Daar werden hun leveringen gebundeld en daarna one-stop zero-emissie geleverd. De pilot leidde tot 53% minder gereden kilometers en gaf ons proof-of-concept: slimme logistiek kan niet alleen schoner, maar ook efficiënter zijn.
utrecht
In Utrecht vormde ons ketenonderzoek de basis voor verdere uitvoering. De gemeente startte een proef waarbij horecaleveringen buiten de binnenstad worden samengebracht en vervolgens elektrisch en gebundeld worden bezorgd.
wat deze casussen ons leren
Gebundelde logistiek is geen technisch vraagstuk, maar een ontwikkeling van de hele keten. Een hub en elektrische voertuigen werken pas wanneer ondernemers, leveranciers en vervoerders ook hun bestelprocessen, dienstverlening, kosten en verantwoordelijkheden op elkaar afstemmen.
Begin daarom niet met een vooraf bedachte oplossing, maar met de gezamenlijke opgave. Breng het systeem in beeld, werk met partijen die werkelijk willen bewegen en ontwerp al lerend een aanpak die voor de hele keten uitvoerbaar is.
Systeemverandering kost tijd en energie. Zij vraagt aanpassingen van ondernemers én voldoende ontwikkeltijd om samen te leren wat in de praktijk werkt. Onafhankelijke regie is daarbij een randvoorwaarde: wanneer de procesregie bij een commerciële partij ligt, bestaat het risico dat haar eigen belang mede richting geeft aan de oplossing en niet alle belangen evenwichtig worden gewogen.
Ook de bekostiging van de systeemverandering vraagt gezamenlijke afspraken. De overheid kan helpen de eerste drempel te slechten, waarna de markt het moet overnemen. Partijen moeten daarom samen bepalen welke drempel dat is en wanneer deze is gepasseerd.